Het ziekste dier

Het ziekste dier

Wanneer ziekelijkheid de keerzijde van moedig, rijk en vol van mogelijkheden is, dan lijkt het een kwestie van zoeken om de keerzijde van die ziekelijkheid te vinden. Wie wil er immers ziek door overvloed of verarming worden? De huidige crises lijken in diagnose en prognose soms op ziekten, zowel in maatschappelijke zin als individueel. Maar is er sprake van vooruitgang of beschaving zonder een crisis, dat van oudsher een keerpunt behelst en niet de actuele negatieve connotatie? Paul van Tongeren schreef 25 jaar terug…

Lees Meer Lees Meer

Hameren op Paulus

Hameren op Paulus

In het juli-augustus 2022 nummer Filosofie Tijdschrift van de Stichting Filosofie, staat vanuit diverse filosofische invalshoeken de historische figuur Paulus centraal. Tuur de Beer heeft in die context in dit nummer een interessant en verhelderend gesprek met de Denker des Vaderlands Paul van Tongeren over de positie van Paulus en Jezus in de werken van Nietzsche. Waar is die stevige kritiek, die aanval op het christendom die zo uitdrukkelijk en kenmerkend aanwezig is in de gedachten van Nietzsche, in beginsel op gestoeld? …

Lees Meer Lees Meer

Als in een honderdvoudige spiegel

Als in een honderdvoudige spiegel

Van de vorig jaar zomer overleden Vlaamse filosoof Erik Oger, voormalig hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Antwerpen, is bij Uitgeverij Pelckmans een boek over Nietzsches perspectivische schrijven uitgekomen. Paul van Tongeren las deze nieuwe aanwinst met de uitnodigende titel ‘Als in een honderdvoudige spiegel’ en schreef voor Filosofie & Praktijk 43 nr. 3. onderstaand artikel: Erik Oger heeft ons een prachtig boek nagelaten. Het is inderdaad een nalatenschap: de auteur stierf onverwacht, terwijl hij nog aan het boek werkte….

Lees Meer Lees Meer

Dirk Luijmes en Paul van Tongeren ‘op herhaling’ in de Nacht van Nietzsche

Dirk Luijmes en Paul van Tongeren ‘op herhaling’ in de Nacht van Nietzsche

Stel je eens voor; het leven dat je tot nu geleefd hebt zul je ontelbare keren opnieuw moeten leven, volledig identiek en zonder iets nieuws….Zou je direct volmondig ‘ja’ roepen of zou het koude angstzweet bij je uitbreken? Of wordt het meer behapbaar indien je dat leven in vier volledig gelijke perioden mag herbeleven, net zoals het bezoek aan de Stevenskerk in Nijmegen op vrijdag 12 november 2021 dat gewijd is aan die ‘eeuwige terugkeer van het gelijke’ gedachte van…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche Boekenclub in Amsterdam

Nietzsche Boekenclub in Amsterdam

Binnenkort start er in Amsterdam een boekenclub over het thema ‘Nietzsche en nihilisme’. In vijf avonden worden er verschillende gedeelten van het boek ‘Het Europese nihilisme, Friedrich Nietzsche over een dreiging die niemand schijnt te deren’  van emeritus hoogleraar ethiek en Denker des Vaderlands, Prof. Dr. Paul van Tongeren, belicht en besproken. Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over zaken die raken aan Nietzsche, het nihilisme, zingeving, moraliteit en de ‘dood van God’. De boekenclub wordt georganiseerd vanuit De Grote Vragen,…

Lees Meer Lees Meer

Klassiker Auslegen: Menschliches, Allzumenchliches

Klassiker Auslegen: Menschliches, Allzumenchliches

In de serie „Klassiker Auslegen‘ (de serie van De Gruyter over grote werken in de filosofie) volgde na eerdere uitgaves over Genealogie der Moral, Also sprach Zarathustra, Die fröhliche Wissenschaft en  Jenseits von Gut und Böse, vorig jaar als Band 72 Menschliches Allzumenschliches. Paul van Tongeren las de interessante hoofdstukken en schreef er de volgende recensie over: Auteur: Paul van Tongeren De onvolprezen reeks “Klassiker Auslegen” waarin belangrijke boeken uit de geschiedenis van het denken van uitleg en commentaar worden voorzien,…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Een bespreking door Paul van Tongeren van het in 2009 uitgegeven ‘Nietzsche Lexikon’. Een tijdloos document evenals de recensie zelf. Een kleine 500 pagina’s bestaande uit bijdragen van maar liefst 142 auteurs uit 21 landen. ________________________ NIETZSCHE-LEXIKON Während der letzten 10 Jahre sind mehrere Lexika zu Nietzsche erschienen.­­1 In 2009 wurde das Nietzsche-Lexikon dazugefügt.2 Dieses Buch gleicht wohl am meisten dem, was man von einem Lexikon erwarten würde: überwiegend kurze Einträge zu vielen (421) Lemmata, von denen die meisten eine wichtige Rolle…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Een recensie van Paul van Tongeren over de bundel “Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetzung” een uitgave van W. de Gruyter (Berlin/Boston) uit 2016. De bundel bevat (het merendeel van) de bijdragen aan een internationale Nietzsche-conferentie in Naumburg in 2013, gewijd aan het thema van de titel. Er zijn vier afdelingen, met een enigszins onderscheiden thematiek. Afdeling I bevat 8, vooral historisch (biografisch) beschrijvende, artikelen over de verhouding van Nietzsche en Wagner, over de ontwikkeling van die verhouding en over…

Lees Meer Lees Meer

Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche

Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche

Een recensie van Paul van Tongeren over de Nietzsche-biografie van Sue Prideaux, uitgekomen in 2018 bij De Arbeiderspers (serie Open Domein nr. 54). Deze nieuwe biografie, van de hand van een Engelse auteur die eerder naam maakte met romans en biografieën over de schilder Munch en de schrijver Strindberg, heeft opmerkelijk veel aandacht en lof gekregen, met name in op het grote publiek gerichte media als radio en landelijke kranten. Dat is opmerkelijk omdat de biografie weliswaar een eigen accent…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche’s Earth. Great Events, Great Politics

Nietzsche’s Earth. Great Events, Great Politics

In 2016 verscheen bij Chicago Press van Gary Shapiro ‘Nietzsche’s Earth. Geat Events, Great Politics’. Een recensie van Paul van Tongeren. In Ecce homo schrijft Nietzsche: “Erst von mir an giebt es auf Erden grosse Politik. –“ (EH, Schicksal 1 KSA 6.366). Shapiro probeert uit te leggen wat dat betekent waarbij hij vooral veel nadruk legt op de term ‘aarde’. Hij spreekt onmiddellijk van “a great politics of the earth” (mijn cursivering PvT). “Aarde” wordt vervolgens geopponeerd aan “wereld”. Zoals “wereld” hoort bij “wereldgeschiedenis” (met de…

Lees Meer Lees Meer