Archief van
Tag: Paul van Tongeren

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Een bespreking door Paul van Tongeren van het in 2009 uitgegeven ‘Nietzsche Lexikon’. Een tijdloos document evenals de recensie zelf. Een kleine 500 pagina’s bestaande uit bijdragen van maar liefst 142 auteurs uit 21 landen. ________________________ NIETZSCHE-LEXIKON Während der letzten 10 Jahre sind mehrere Lexika zu Nietzsche erschienen.­­1 In 2009 wurde das Nietzsche-Lexikon dazugefügt.2 Dieses Buch gleicht wohl am meisten dem, was man von einem Lexikon erwarten würde: überwiegend kurze Einträge zu vielen (421) Lemmata, von denen die meisten eine wichtige Rolle…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Een recensie van Paul van Tongeren over de bundel “Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetzung” een uitgave van W. de Gruyter (Berlin/Boston) uit 2016. De bundel bevat (het merendeel van) de bijdragen aan een internationale Nietzsche-conferentie in Naumburg in 2013, gewijd aan het thema van de titel. Er zijn vier afdelingen, met een enigszins onderscheiden thematiek. Afdeling I bevat 8, vooral historisch (biografisch) beschrijvende, artikelen over de verhouding van Nietzsche en Wagner, over de ontwikkeling van die verhouding en over…

Lees Meer Lees Meer

Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche

Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche

Een recensie van Paul van Tongeren over de Nietzsche-biografie van Sue Prideaux, uitgekomen in 2018 bij De Arbeiderspers (serie Open Domein nr. 54). Deze nieuwe biografie, van de hand van een Engelse auteur die eerder naam maakte met romans en biografieën over de schilder Munch en de schrijver Strindberg, heeft opmerkelijk veel aandacht en lof gekregen, met name in op het grote publiek gerichte media als radio en landelijke kranten. Dat is opmerkelijk omdat de biografie weliswaar een eigen accent…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche’s Earth. Great Events, Great Politics

Nietzsche’s Earth. Great Events, Great Politics

In 2016 verscheen bij Chicago Press van Gary Shapiro ‘Nietzsche’s Earth. Geat Events, Great Politics’. Een recensie van Paul van Tongeren. In Ecce homo schrijft Nietzsche: “Erst von mir an giebt es auf Erden grosse Politik. –“ (EH, Schicksal 1 KSA 6.366). Shapiro probeert uit te leggen wat dat betekent waarbij hij vooral veel nadruk legt op de term ‘aarde’. Hij spreekt onmiddellijk van “a great politics of the earth” (mijn cursivering PvT). “Aarde” wordt vervolgens geopponeerd aan “wereld”. Zoals “wereld” hoort bij “wereldgeschiedenis” (met de…

Lees Meer Lees Meer

Een 18 jaar jonge inkijk met Paul van Tongeren bij de 100e sterfdag van Nietzsche

Een 18 jaar jonge inkijk met Paul van Tongeren bij de 100e sterfdag van Nietzsche

Wat is 118 jaar op een filosofenleven? Althans op het lijdzame leven van een denker die ondanks zijn bijzonder stilistische pen met hetzelfde gereedschap en soortgelijke motoriek een moker hanteerde? Een ruime eeuw van verlossing van pijnen en eenzaamheid en ‘n wat minder lange bekendheid met de portee van het denkwerk van Friedrich Nietzsche. En een periode als voorbijgaande druppel op een gloeiende plaat die toch telkens weer van zich laat horen. Volhardend in betekenis, ook tijdloos na vandaag op…

Lees Meer Lees Meer

Honderd jaar Internationale School voor Wijsbegeerte

Honderd jaar Internationale School voor Wijsbegeerte

Verscholen tussen de bomen op 6 hectare bos bij Leusden ligt het kennisinstituut met de veelbelovende naam Internationale School voor Wijsbegeerte. Het instituut waar de in maart 2015 overleden René Gudde meerdere jaren docent en van 2002 tot 2013 directeur was. Als student Journalistiek maakte ik er in 1983 een reportage over en ik schrik van het gegeven dat het alweer 33 jaar geleden is. Toen dus 67 jaar oud want dit jaar bestaat het instituut 100 jaar. Volgens hun net…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche als elementair deel

Nietzsche als elementair deel

Wat is de mens? De samenstelling van de vragen die Kant in zijn ‘Kritik der reinen vernunft’ en ‘Kritik der praktischen Vernunft’ al enige tijd voor Nietzsche centraal stelde; wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Wanneer ik deze vragen loslaat op leven en werk van Nietzsche dan kan ik moeilijk om het idee heen dat de diepte van zijn denken, omfloerst met deze vragen niet anders dan tot zijn waanzin heeft kunnen leiden. Gelukkig…

Lees Meer Lees Meer

Euroscepticus Thierry Baudet een uitzondering?

Euroscepticus Thierry Baudet een uitzondering?

“Ik ben een uitzondering” antwoordt Thierry Baudet op de vraag of hij zelf ook niet een intellectueel is? Die vraag kwam van Paul van Tongeren in het artikel “Europa en de waan van volken” in Trouw (Religie & Filosofie) van donderdag 30 juni. En die vraag lag zeer voor de hand aangezien Thierry Baudet stelt dat politici en intellectuelen, door hem in de vergaarbak ‘kosmopolitische elite’ gerubriceerd, de burgers met een eigen gevoel van nationaliteit de maat willen nemen. Ik schreef er al…

Lees Meer Lees Meer

Wandelend herkauwen

Wandelend herkauwen

Niet teveel waarde hechten aan gedachtes die lijfelijk zittend aan je brein zijn ontsproten. Bewegen, de cadans van de voetstappen op de draaiende aarde ervaren. Nietzsche ten voeten uit… In Filosofiemagazine van mei staat een mooie bijdrage uit de handen van Paul van Tongeren, over de vele wandelingen die Nietzsche maakte en die voor hem de bron voor vele originele invallen zijn gebleken. Al tijdens zijn leven wist Nietzsche deze bron op waarde te schatten. Dat blijkt alleen al uit het aantal uren…

Lees Meer Lees Meer

Het Europese nihilisme

Het Europese nihilisme

In de serie “Kristalpaleis” (de reeks voor eigentijdse filosofie, refererend aan het boek van Sloterdijk?) verschenen er bij uitgeverij Vantilt al ettelijke mooie uitgaves die getuigen van kennis en moed. “No risk no fun”, zag ik, weliswaar zeer waarschijnlijk doelend op een andere context, eerdaags als tekst op een sticker achter op een auto. Ik zou het leesplezier van de verschillende boeken niet direct als “fun” willen betitelen maar veeleer komen er associaties binnen als verdieping, verstilling en uiteraard reflectie. Hoe…

Lees Meer Lees Meer