Archief van
Tag: Nietzsche

Was sagt dein Gewissen? ‘Du sollst der werden der du bist’

Was sagt dein Gewissen? ‘Du sollst der werden der du bist’

Voor menigeen zijn de dagen vanaf maart vol met twijfels, innerlijk lawaai en onzekerheden. Voor anderen vulden in het afgelopen half jaar uiteenlopende existentiële vragen talrijke momenten in een stil afgezonderd zijn. Zijn we niet teveel van onszelf weggeraakt en welke kracht kan ons weer terugroepen naar onszelf wanneer een fenomeen als ‘geweten’ een onwennig aandoend fenomeen lijkt te zijn? De vraag zag en zie je in vele artikelen doorschemeren, in politieke, psychologische en sociologische context. Maar ook in een…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche’s Anti-Darwinism

Nietzsche’s Anti-Darwinism

Een bespreking door Sven Gellens na het bestuderen van het werk ‘Nietzsche’s Anti-Darwinism’ door Dirk R. Johnson. Dit werk verscheen al in 2010 maar heeft vanwege de thematiek en uiteraard ook door de twee hoofdrolspelers Nietzsche en Darwin, niets aan houdbaarheid ingeboet. Sterker nog, toekomstige onderzoekers zullen volgens Gellens alleen al vanwege het onderwerp, niet om dit werk heen kunnen. Het boek verscheen in 2010 bij Cambridge University Pressen en is (al is het wat prijzig) gewoon verkrijgbaar via de…

Lees Meer Lees Meer

Tussen het ijs en het zuiden

Tussen het ijs en het zuiden

Sils-Maria. Wie verbindt de naam van dit stadje in het Zwitserse Engadin niet met het veelvuldige verblijf van Friedrich Nietzsche. Om precies te zijn de zomers van 1881, 1883, 1884, 1885, 1886, 1887 en 1888. Veel van zijn werken – o.a. de Zarathoestra – ontstonden in de eenzaamheid van de wandelingen in dit adembenemend mooie middel- en hooggebergte. En wandelen kun je er! Even buiten het dorp ligt het Nietzsche-Haus waar menig prominent schrijver of intellectueel tijdens en na het…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche’s woestijn

Nietzsche’s woestijn

Schrijver en redacteur bij de Groene Amsterdammer Niña Weijers, heeft blijkens haar column in de Groene van 6 augustus, recentelijk Sils Maria bezocht en daarbij ook het zg. ‘Nietzschehaus’ aangedaan. Ze heeft iets geproefd van de ‘woestijn’ die Nietzsche volgens haar in de bergen heeft gevonden en een tipje van de ascese sluier uit ‘Zur Genealogie der Moral’ (hoofdstuk 3) opgetild. Of Nietzsche de ‘ware’ ascese bij de ‘échte’ filosofen dacht aan te treffen…? Lees verder over haar eenzaamste droom…

Lees Meer Lees Meer

Tijdloze woorden van Menno ter Braak

Tijdloze woorden van Menno ter Braak

De vlijmscherpe kritiek en analyse die al sinds 1949 veilig opgetekend staan in deel drie van zijn zevendelig verzameld werk (Menno ter Braak, van Oorschot), kreeg vorig jaar een nieuw en verfrissend gezicht in een bescheiden heruitgave. Met maar liefst 16 pagina’s voorwoord voor een essay van 33 pagina’s…, is dat niet wat overtrokken? Nou nee, niet wanneer het over een tijdloos document gaat zoals ‘Het nationaal-socialisme als rancuneleer’ van Menno ter Braak, dat samen met een beschouwing van Bas…

Lees Meer Lees Meer

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Met het waarschuwende gezegde ‘wat aandacht krijgt groeit’ in mijn gedachten, rijst tevens de vraag of je als lezer blij moet zijn met het groeiende aantal publicaties over opkomend populisme. Internationale studies, essays en krantenartikelen geven al jaren aandacht aan het fenomeen en met het vorig jaar bij uitgeverij Damon verschenen ‘Het wendbare verleden, Nietzsche in postmoderne tijden’ heeft Sybe Schaap ook weer een vervolg gegeven aan het maatschappelijk fenomeen dat hem intrigeert. In voorgaande titels als ‘Het onvermogen te…

Lees Meer Lees Meer

Leven met Nietzsche’s Zarathoestra

Leven met Nietzsche’s Zarathoestra

“Er zijn weinig boeken in de geschiedenis van de filosofie die zo bekend zijn en die tegelijkertijd zo ongrijpbaar blijven als ‘de Zarathoestra’, zoals het boek door liefhebbers wordt genoemd.” Aldus Marc van Dijk in de Trouw van 29 mei jl. en hij heeft met beide kwalificaties gelijk. Terecht stelt hij dat ‘de dood van God’, ‘de laatste mens’ en ‘de Übermensch’ in de Zarathoestra gestalte kregen. De latere interpretaties door o.a. de nazi’s hebben volgens Marc van Dijk het…

Lees Meer Lees Meer

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

In mei 2009 maakte ik een aantekening bij een artikel van de Amerikaanse dichter en literatuurcriticus Adam Kirsch. Deze redacteur van The New Republic, columnist van Nextbook.org en publicist in o.a. The New Yorker, The Times Literary Supplement en andere bladen, haalde Nietzsches Zarathoestra aan in de context van een vermeend eindigend geluk in Europa. Nu, 11 jaar later, en midden in een nieuwe crisis  is het wellicht tijd om even achterom te kijken en adem te halen. Kirsch opende…

Lees Meer Lees Meer

De app van Heidegger

De app van Heidegger

Onze vaak grote maar wel meetbare wereld blijkt al wekenlang en dag na dag, ineens iets onmeetbaars in het kleine te verbergen; ons eigen leven, onze achtertuin of ons balkon werpt ons terug op basale territoria nu benzine en kerosine uitgespaard worden. Niet alleen de meetbaarheid lijkt ineens van haar stevige sokkel te zijn gevallen maar ook het ogenschijnlijk maakbare leven dat ons al sinds de dood van God in haar greep van onbegrensd positivisme en controle houdt lijkt omgevallen….

Lees Meer Lees Meer

Dem unbekannten Gott

Dem unbekannten Gott

Recentelijk verscheen bij uitgeverij Pentagon een boek met de uitnodigende titel: ‘Mensen zonder Ik’, het persoonlijk voornaamwoord inderdaad met een hoofdletter geschreven. Het is de vertaling vanuit het Duits met de oorspronkelijke titel ‘Gibt es Menschen ohne ein Ich? – Über die Mysterien des Iches und das Erscheinen ichloser Menschen in der Gegenwart’. Bij onze oosterburen zijn ze goed in het gründlicher aanduiden wat nou eigenlijk bedoeld wordt. Het boek komt uit handen van Erdmuth Grosse (1928-2012) die vanuit antroposofisch…

Lees Meer Lees Meer