Archief van
Categorie: Nietzsche blog

Nietzsche in de Steppenwolf van Hermann Hesse

Nietzsche in de Steppenwolf van Hermann Hesse

‘Een roedel wolven’. Dat vond ik vroeger een bijzondere uitdrukking. Er ging ook iets mysterieus van uit. Een roedel? Was het een homogene groep wolven of een familie? Met een leider en een eigen hiërarchie? Wat deden de enkele exemplaren in sprookjes als Roodkapje of als verleider van zeven onschuldige geitjes? Of in een onheilspellend lied van Drs. P. dat verhaalde over gevaarlijke en hongerige exemplaren? En dan hebben we het nog niet over de zogeheten ‘lonely wolf’ als aanduiding…

Lees Meer Lees Meer

Ik ben dynamiet van Sue Prideaux

Ik ben dynamiet van Sue Prideaux

‘The essential biography for anyone seeking to understand the philosopher who foresaw – and sought solutions to – our own troubled times’, zegt de website van auteur Sue Prideaux over haar boek ‘I’m dynamite’. De vertaling naar het Nederlands zag eind vorig jaar het licht in de serie ‘Open domein’ bij De Arbeiderspers, en kreeg daar als synopsis mee; ‘Het intellectuele, emotionele en spirituele leven van de filosoof met de hamer’, en voor de goede orde voor wie de biografie…

Lees Meer Lees Meer

Nagelaten fragmenten (slot)

Nagelaten fragmenten (slot)

In deze derde en laatste bespreking over het eerste deel van de Nachlaß beginnen we waar we in de vorige bespreking zijn geëindigd; september 1872. Nietzsche was helemaal in de sfeer van Wagner en diens muziek (gedweep noemden sommigen het), was zelfs op uitnodiging van hem bij de eerstesteenlegging van het Festspieltheater in Bayreuth aanwezig en bezocht hem ook frequent in Tribschen waar Wagner toen nog woonde. Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik was verschenen en ook…

Lees Meer Lees Meer

Nagelaten fragmenten (2)

Nagelaten fragmenten (2)

We vervolgen de Nachlaß (deel 1) in de winter van 1870/1871. Na zijn 26e verjaardag schreef Nietzsche: ‘An meinem Geburtstag hatte ich den besten Philologischen Einfall, den ich bis jetzt gehabt habe’, zonder verder in zijn brief aan zijn vriend Erwin Rohde te duiden wat hij precies bedoelt. We weten dat hij zich bezighield met uitstapjes naar de wetenschap, ritme en de metriek die, zoals hij in een andere brief memoreert, zijn verschrikkelijke reis naar Naumburg heeft vergezeld. Aan zijn andere…

Lees Meer Lees Meer

Nagelaten fragmenten (1)

Nagelaten fragmenten (1)

“Toen Nietzsche in 1900 overleed, liet hij een groot aantal schriften na met aantekeningen, ontwerpen, schema’s en aanzetten tot een gedachte, al dan niet uitgewerkt. Deze massa notities bleef onuitgezocht sluimeren in het Nietzsche-archief, tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw twee Italiaanse filosofen, Giorgio Colli en Mazzino Montinari, de papieren ordenden en voor publicatie gereedmaakten. Pas bij het verschijnen van de eerste delen in 1967 werd het belang van deze nalatenschap voor een juist begrip van Nietzsches…

Lees Meer Lees Meer

Filosoof. What’s in a name?

Filosoof. What’s in a name?

Door een studie naar de menselijke psyche te volgen en deze studie psychologie met een eigen onderzoek af te ronden, geeft het de student de algemeen en al lang geaccepteerde betiteling ‘psycholoog’. Of ‘planoloog’ door planologie succesvol af te ronden, ’arts’ door een medicijnenstudie te voltooien, ‘socioloog’ bij de afronding van de sociologische wetenschap en idem geldt het voor de student theologie die hem of haar verder als ‘theoloog’ door het leven laat gaan. What’s in a name, zou je…

Lees Meer Lees Meer

Achter Nietzsche aan

Achter Nietzsche aan

‘Denn, wenn ich auch ein schlechter Deutscher sein sollte…. jedenfalls bin ich ein sehr guter Europäer’, staat in het voorwoord van ‘The Good European’ dat door de hand van David Farell Krell in 1997 was opgetekend en werd uitgegeven door de Chicago Press. Het is een majestueus boek waar ik aan moest denken voordat ik het recent uitgekomen boek ‘Achter Nietzsche aan’ van Dennis van den Broek (DvdB) begon te lezen. Twee boeken die iets van de plekken in Europa…

Lees Meer Lees Meer

Vita activa oder Vom tätigen Leben

Vita activa oder Vom tätigen Leben

Ergens in deze hete zomer – uitdaging of toeval, wat had me hier gebracht? – liep ik na zovele jaren van handelend leven tegen de Duitse versie van The Human Condition aan. Waren het de grove zwart-wit ogen van Hannah Arendt die me hier in Leipzig dwongen het boek in te kijken en ik mijn mobiele telefoon bijna verloor omdat het lezen van die prachtige filosofische zinnen uit de jaren ’50, de concentratie op al het andere om me heen…

Lees Meer Lees Meer

Een 18 jaar jonge inkijk met Paul van Tongeren bij de 100e sterfdag van Nietzsche

Een 18 jaar jonge inkijk met Paul van Tongeren bij de 100e sterfdag van Nietzsche

Wat is 118 jaar op een filosofenleven? Althans op het lijdzame leven van een denker die ondanks zijn bijzonder stilistische pen met hetzelfde gereedschap en soortgelijke motoriek een moker hanteerde? Een ruime eeuw van verlossing van pijnen en eenzaamheid en ‘n wat minder lange bekendheid met de portee van het denkwerk van Friedrich Nietzsche. En een periode als voorbijgaande druppel op een gloeiende plaat die toch telkens weer van zich laat horen. Volhardend in betekenis, ook tijdloos na vandaag op…

Lees Meer Lees Meer

Reden ist Silber…

Reden ist Silber…

“Reden ist Silber, schweigen ist Gold” zong Ina Deter vroeger vaak in mijn hoofdtelefoon. Het waren de jaren ’80, in Nederland klonken ondertussen steeds weer dezelfde nasale ‘Doe Maar’ klanken en in Berlijn was het ‘Die neue deutsche Welle’ wat de klok sloeg. Zwijgen zou dus waardevoller dan spreken zijn? Of zoals de edelmetalen misschien waardevaster? Gaandeweg het lied werd het duidelijk: ze zong niet ‘schweigen’ maar ‘schreien’. Het Chinese gezegde dat zoveel wil zeggen dat diegene die schreeuwt nog niet per se…

Lees Meer Lees Meer