Friedrich Nietzsche Online

Friedrich Nietzsche Online

Op de website van Koppelkerk (www.koppelkerk.nl) is te lezen dat vanaf donderdagavond 10 september a.s., Paul van Tongeren opnieuw een viertal (online) filosofiecolleges zal geven bij de Koppelkerk. Dit keer specifiek op enkele thema’s van Friedrich Nietzsche. Uit de tekst in de aankondiging; “Een van de redenen van zowel Nietzsches populariteit als zijn ongrijpbaarheid ligt in zijn meesterschap over de taal. Daarom zal in de colleges vooral worden gewerkt aan de hand van teksten van zijn hand. Enkele colleges zullen voor een deel gewijd worden aan de nauwkeurige lectuur en commentaar van een tekst of tekstfragment. Deels zullen dat teksten zijn over hoe er volgens Nietzsche gelezen moet worden. Deze teksten ontvangt men voorafgaand aan de colleges.” Voor verdere informatie:

https://koppelkerk.nl/agenda/2020/09/10/friedrich-nietzsche/

Eén gedachte over “ Friedrich Nietzsche Online

  1. Friedrich Nietzsche online, we worden overladen met informatie, bezitten we ook het vermogen om deze informatie nog adequaat te verwerken? We hebben allemaal bewust maar groot deels een theorietje in ons hoofd waarmee we de wereld langs een lat leggen. Moeilijk is na te gaan hoe Friedrich Nietzsche dit theorietje in zijn hoofd heeft gevormd in zijn leven. We moeten zoeken naar de velen aanwijzingen in de boeken die hij in zijn leven heeft geschreven. Dit theorietje gaat niet zonder een dosis mensenkennis, hij had de kuddedier mens maar al te goed door. Over en weer worden verwijten gemaakt,in verschillende debatten, met betrekking tot fake nieuws of nep nieuws. Nietzsche zal er met enige spot na gekeken hebben, de mens is in zijn aard manipulatief, tartufferie, achterklap, schijnheiligheid, list en bedrog. De splinters en balken zijn gelijkelijk in de ogen van mensen aanwezig. Het is moeilijk om na te gaan, maar ik denk dat voor Nietzsche evenmin als voor mij desinformatie niet bestaat, elke leugen, elk bedrog, elke list heeft ook weer zijn waarheid, een waarheid die iets verteld over de mens zelf. Er bestaat alleen informatie, de vraag is alleen ‘hoe’ deze tot een ‘wat’ wordt gevormd waarin we het ‘waarom’ al uitgesproken hebben voordat we het hoe en wat goed hebben onderzocht. Deze waarheidlievende mens moet de waarheid wel liegen.
    De westerse filosofie is niet gestrand bij de objecten, de subjecten of de dingen maar bij de vraag zelf. Wat vraag je eigenlijk als je je afvraagt ‘wat’ een ding is? Ooit wel eens stil gestaan bij het gegeven dat een woord dat menigmaal per dag gebezigd wordt in zijn aard ernstig belemmerd wordt voor filosofisch of wetenschappelijk onderzoek? Wij kunnen de vraag van het wat van het wat niet stellen zonder in een cirkelredenering terecht te komen. Dat is geen sine cure want dit kleine woordje neemt een centrale plek in in het het spreken, het is de betekenis verlenende instantie, middels dit kleine woordje geven we betekenis aan de woorden. Volmaakte cirkels bestaan niet, niet omdat ze in de wereld niet bestaan maar omdat de taal verlangt dat ze onvolmaakt zijn, de taal verlangt dat elk object, subject of ding singulier is, op zichzelf staat. Elk wat heeft zijn eigen hoe in de wereld. Op dit punt moest het Platonisme wel stranden, want voor een ideale wereld heb je een ideale taal nodig. Gelukkig maar, want met het opheffen van de schijnwereld is ook de ware wereld opgeheven. Ik weet niet waar Nietzsche zich hier bevond, maar duidelijk is wel dat hij in deze richting dacht.
    Hoe heeft de man de vrouw van haar macht kunnen beroven door middel van een list, door bedrog? Hoe heeft hij de geest bij het lichaam kunnen denken? Hoe heeft de man de geest erbij gelogen? Wat binnen of buiten is, zijn lastige vragen met betrekking tot waarneming en causaliteit. Ooit wel eens stil gestaan dat een computer helemaal geen software heeft, dat de mens software erbij heeft gedacht? Software is in beginsel een wereld door ons gevormd na nut en doel. Software is in de eerst e plaats niet behorend bij de hardware van een computer, maar een uitbreiding van het eigen lichaam. Zo ook Friedrich Nietzsche, de filosoof met de hamer, maakt de mens gereedschappen binnen of buiten het lichaam? Mij dunkt dat op het moment dat Nietzsche de hamer gebruikt, een letterlijke hamer, hij zijn lichaam uitbreidt. Zo zullen we straks op Mars ons lichaam uitbreiden, een ruimtestation, het lichaam zo naar nut en doel uitbreiden waarin het doel gelegen is om op Mars voort te kunnen bestaan, of in de woorden van Nietzsche, de mens als soort in stand houden. Ik heb redenen aan te nemen dat Friedrich Nietzsche deze richting op dacht.
    Wil tot macht. Nietzsche had geen oordeel over het menselijk handelen anders dan dat elk handelen ten gunste was voor de instandhouding van de mens. Hij stapt hier in de helikopter torent hoog boven het kuddedier uit en zegt dat elk handelen bijdraagt aan de instandhouding van de soort. Vraag een gemiddeld mens of de zon aan de maan trekt of dat de maan aan de zon trekt, dan zal gemiddeld genomen de mens zeggen dat de maan ‘verwaarloosbaar’ klein aan de zon trekt. De chaostheorie bestond nog niet maar ik ben er redelijk van overtuigd dat ook Nietzsche zich diep bewust was van het gegeven dat een vlinder in China het in Californië kan doen laten regenen. Neem daarbij zijn visie op taal en bewustzijn, taal dat de wereld vereenvoudigd, de overschatting van het bewustzijn, dan is het een optelsom dat het met de staat van het kennende niet best is gesteld. Superstitious pigeons, dat is wat we zijn, dat is ook wat de ware aard van het kennende onthuld en tegelijkertijd het gedrag van de mens. Alleen die gereedschappen die ons een grote mate van voorspellende data opleveren met betrekking tot het gedrag van materie, de standen van zaken, kan tot het kennende gerekend worden. Bruno Latour had zijn waarnemingen en ideeën over wetenschappen in evolutionair perspectief moeten plaatsen en de definitie van de black box beter moeten definiëren, dan had hij ingezien dat ‘wetenschappelijke consensus’ weinig meer is dan ‘de strijd om het bestaan van de betekenis’, de aard van sociaal constructivisme. Zolang ik niet in de toekomst kan kijken, kan ik alleen maar mijn gezond verstand gebruiken. Menselijk, al te menselijk, kijk die huichelende, manipulerende wetenschappers toch eens aan. De liefde voor de mens bestond voor Nietzsche in het uithouden ervan, Nietzsche was niet bepaald menslievend, ik evenmin. Was de übermensch niet ook een uitvlucht? Ik denk dat op dit punt het informatieverwerkingsorgaan van Friedrich Nietzsche uitermate goed functioneerde.
    Nietzsche lezende zoek ik naar het theorietje in het hoofd van Nietzsche, langs welke meetlat legde hij de wereld, welk informatieverwerkingsorgaan interpreteert de wereld zoals Friedrich Nietzsche zoals geen ander voor hem had gedaan. Het is jammer dat hij weinig heeft losgelaten van zijn kleine epistemologie in zijn hoofd, maar misschien wil ook Friedrich Nietzsche al te veel in hapklare brokjes in mij opnemen. In deze tijd zou hij zeker geen werknemer van MacDonalds zijn geweest.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *