Archief van
Auteur: Stephan Peters

De ondergang van het avondland

De ondergang van het avondland

Jeroen Vullings heeft gelijk; ‘het is een sensatie om dit eigenaardige cultuurpessimistische monument nu eens te lezen in plaats van eróver te lezen.’ Want dat de Nederlandse vertaling van ‘Der Untergang des Abendlandes’ van Oswald Spengler (1880 – 1936), meer dan een steen in de wateren van de Nederlandse intelligentsia is geworden, moge duidelijk zijn. ‘Gestalt und Wirklichkeit + Welthistorische Perspektiven’, zijn de ondertitels van de oorspronkelijke uitgave die op zich al boekdelen spreken. Uitgeverij Boom die de bijzonder fraaie…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche als inspirerende startmotor

Nietzsche als inspirerende startmotor

Als er één hedendaags beeldend kunstenaar in Nederland door de werken van Friedrich Nietzsche is geïnspireerd dan is het wel Marjolijn van den Assem. In haar atelier zijn vele creaties geboren nadat ze veertig jaar geleden als dertiger begon met het lezen van Nietzsche. Dat lezen werd bijna een ‘onderdompeling’ in de teksten van Nietzsche. Lezen, herkauwen (‘ik vreet Nietzsche’) en opnieuw lezen om de essentie niet alleen te begrijpen maar ook lijfelijk te ervaren. De rode draad is Marjolein’s…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche over onderwijs en cultuur

Nietzsche over onderwijs en cultuur

“De uitbreiding en verspreiding van de algemene ontwikkeling is volgens Nietzsche een van de populaire economische dogma’s van deze tijd. Het is een streven naar zoveel mogelijk kennis, productie, behoefte om daardoor geluk te verkrijgen.” Aan het woord is de hedendaagse datajournalist bij Argos ((VPRO/Human) Reinier Tromp. Hij schreef in 2011 als student aan de Universiteit van Amsterdam een lezenswaardig  artikel over de lezingencyclus ‘Über die Zukunft unserer Bildungsanstalten’ van Nietzsche. Reinier Tromp: ‘Nietzsche lezen en behandelen is niet eenvoudig. De verleiding…

Lees Meer Lees Meer

‘Ik wil geen heilige zijn, liever een hansworst’

‘Ik wil geen heilige zijn, liever een hansworst’

‘Ik wil geen heilige zijn, liever nog een hansworst’, citeert Thomas Heij, redacteur bij het toonaangevende Nexus Instituut, de de door Paul Beers vertaalde woorden van Nietzsche uit de biografie van Rüdiger Safranski. In ‘Ecce homo’ komt er overigens nog achteraan; ‘Vielleicht bin ich ein Hanswurst’. Met twee zeer lezenswaardige essays uit Nexus editie 16, werd onlangs de Nietzsche biografie van Rüdiger Safranski door redacteur Thomas Heij bij de Nexuslezers onder de aandacht gebracht. Tijdloze essays die evenals diens Nietzsche-biografie…

Lees Meer Lees Meer

Doe en denk als Nietzsche

Doe en denk als Nietzsche

Een zelfhulpboek met behulp van Friedrich Nietzsche? Voor elke lezer die zich enigszins in zijn werken wegwijs heeft gemaakt, voor iedere denker die het gedachtegoed van Nietzsche in meer of mindere mate ‘geïncorporeerd’ heeft, ja voor elke herkauwer van het leesvoer dat Nietzsche – nog in goede gezondheid – op zijn 44e levensjaar afsloot, ontstaat hier een spontane vraag; ‘ligt hier niet een contradictio in terminis op tafel?’ Welke lezer heeft de Franse Docteur en philosophie en filosofietherapeut Nathanaël Masselot voor ogen…

Lees Meer Lees Meer

Een zee aan tegenstrijdigheden

Een zee aan tegenstrijdigheden

De in Bonn gevestigde en toonaangevende wetenschappelijke uitgever Forschung & Lehre (‘Alles was die Wissenschaft bewegt’, het meest verspreide tijdschrift voor universiteits- en wetenschapsbeleid in Duitsland), kwam een goed jaar terug – op de 175e verjaardag van Friedrich Nietzsche – met een toegankelijk artikel over Nietzsche en zijn weerklank in de huidige tijd. Redacteur Friederike Invernizzi interviewde Elmar Schenkel, Professor voor Anglistik aan de Universiteit van Leipzig en tevens directielid van de in Röcken gevestigde ‘Nietzsche Verein’. Met de titel ‘Een zee aan…

Lees Meer Lees Meer

Bezinnende architectuur…

Bezinnende architectuur…

Wat Gera, Weimar, Dessau en Berlijn met elkaar verbindt, anders dan dat het alle vier Duitse steden met een rijke geschiedenis zijn? Een hoop, want wie deze steden op een historische tijdlijn van kunst en idealen plaatst komt onomstotelijk bij het Bauhaus terecht. Het was vorige week dan ook weer eens heerlijk vertoeven met een prettig en bont gezelschap geïnteresseerden die ik wat nader kon laten kennismaken met deze inspirerende stijl van leven, kunst en ambacht bedrijven. En zoals elke…

Lees Meer Lees Meer

Was sagt dein Gewissen? ‘Du sollst der werden der du bist’

Was sagt dein Gewissen? ‘Du sollst der werden der du bist’

Voor menigeen zijn de dagen vanaf maart vol met twijfels, innerlijk lawaai en onzekerheden. Voor anderen vulden in het afgelopen half jaar uiteenlopende existentiële vragen talrijke momenten in een stil afgezonderd zijn. Zijn we niet teveel van onszelf weggeraakt en welke kracht kan ons weer terugroepen naar onszelf wanneer een fenomeen als ‘geweten’ een onwennig aandoend fenomeen lijkt te zijn? De vraag zag en zie je in vele artikelen doorschemeren, in politieke, psychologische en sociologische context. Maar ook in een…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche’s Anti-Darwinism

Nietzsche’s Anti-Darwinism

Een bespreking door Sven Gellens na het bestuderen van het werk ‘Nietzsche’s Anti-Darwinism’ door Dirk R. Johnson. Dit werk verscheen al in 2010 maar heeft vanwege de thematiek en uiteraard ook door de twee hoofdrolspelers Nietzsche en Darwin, niets aan houdbaarheid ingeboet. Sterker nog, toekomstige onderzoekers zullen volgens Gellens alleen al vanwege het onderwerp, niet om dit werk heen kunnen. Het boek verscheen in 2010 bij Cambridge University Pressen en is (al is het wat prijzig) gewoon verkrijgbaar via de…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Nietzsche-Lexikon von Christian Niemeyer

Een bespreking door Paul van Tongeren van het in 2009 uitgegeven ‘Nietzsche Lexikon’. Een tijdloos document evenals de recensie zelf. Een kleine 500 pagina’s bestaande uit bijdragen van maar liefst 142 auteurs uit 21 landen. ________________________ NIETZSCHE-LEXIKON Während der letzten 10 Jahre sind mehrere Lexika zu Nietzsche erschienen.­­1 In 2009 wurde das Nietzsche-Lexikon dazugefügt.2 Dieses Buch gleicht wohl am meisten dem, was man von einem Lexikon erwarten würde: überwiegend kurze Einträge zu vielen (421) Lemmata, von denen die meisten eine wichtige Rolle…

Lees Meer Lees Meer