Valentijnsbommen…

Valentijnsbommen…

Medio februari: tijd voor een ware middenstandersuitvinding in de vorm van Valentijn. In 2014 het jaar waarin ca. 250.000 burgers in Syrië als hongergijzelaars worden ingezet en de 21eeeuwse culturen “niets kunnen doen” terwijl ze zich opmaken om voor de 68e keer een “nie wieder” aan elkaar uit te dragen en aan de jeugd in het bijzonder. Het is ook “mijn” jaarlijkse herdenking van het zinloze en allesvernietigende bombardement op Dresden in de nacht van 13 op 14 februari. Door een soort “cultuurdeformatie” dachten vele Duitsers dat het prachtige Barokcentrum bij een eventueel bombardement gespaard zou blijven maar niets was minder waar: tapijtbombardementen uit de koker van de Britse luchtmaarschalk Harris veranderden het centrum in een immense vuurzee. Even een klein uitstapje op dit blog aangezien het verder niets met Nietzsche uit te staan heeft.

victot-klemperer

Wel met Duitse literatuur want ik las vandaag weer eens in het ooggetuige verslag van Victor Klemperer, het tiende deel van zijn dagboek “Ich will Zeugnis ablegen, bis zum letzten”, een indrukwekkende verslaglegging van een Joodse professor in de Romanistik aan de Technische Hochschule in Dresden. Hij beschrijft in 10 delen Tagebücher – een door het Aufbau Verlag uitgebrachte serie – , nauwgezet de drukkende sfeer vanaf 1933.  Als lezer kom je boekje na boekje steeds dichterbij het inferno van 13/14 februari 1945. Zoals gezegd, geen direct verband houdende met Nietzsche wil ik toch wat woorden wijden aan Klemperer op dit blog.

Eerst terug naar de feiten: in drie aanvallen werd in totaal door ca. 1500 vliegtuigen voor 4000 ton aan verschillende bommen op de stad gegooid, een disproportionele hoeveelheid gezien de andere bombardementen in WO2 (ter vergelijk: het centrum van Rotterdam was door de Duitsers met 97 ton gebombardeerd). Ruwe schattingen bedragen 25.000 doden en 30.000 gewonden in Dresden. Was het een vergelding om het moreel te breken? Of een waarschuwing aan de Sovjets niet verder op te rukken? Of louter militair: het vernietigen van infrastructuur van de nazi’s? Ik hou het op de eerste twee. Wie de stad wel eens bezocht heeft kan zich misschien een klein beeld vormen van het inferno dat het bombardement moet zijn geweest. De prachtige stad aan de Elbe, het voorheen “Venetië van het Noorden”, lag na alle verwoesting, brand en fosfor volledig in puin.

Klemperer schrijft nauwgezet hoe hij het bombardement met zijn vrouw Eva doorstaat:  …der Boden war mit Scherben bedeckt. Ein furchtbarer Sturmwind blies. Natürlicher oder Flammensturm? (…) Man sah große Brände an der Elbe und an der Marschallstraße. (…)Schwere Einschläge…etwas schlug heftig und glutheiß an meine rechter Geschichtsseite. Ich griff hin, die hand war voller Blut. (…).Rechts und links flammten Gebäude, das Belvedere und wahrscheinlich die Kunstakademie …im weitern Umkreis nichts als Brände.

dresden_zerstortes_stadtzentrum

Klemperer is de rest van de nacht zijn vrouw kwijt. Het is een allesverzengende hitte, precies de opzet van de Britten om daardoor een storm aan te wakkeren die nog meer lucht aanzuigt. In de vroege ochtend vind hij zijn vrouw terug. “Der Unterschied: Sie handelte und beobachtete, ich folgte meinem Instinkt, anderen Leuten und sah gar nichts. Nun war es also Mittwoch, der 14.2., und wir hatten das leben gerettet und waren beisammen.”

Het relaas van Klemperer is in al zijn verschrikkingen een boeiend stuk geschiedenis beschrijving van een ooggetuige. Na de oorlog (hij overleed in 1960) werd hij onderscheiden met de zg. Geschwister Scholl Preis. Het manuscript dat hij altijd heeft weten te verstoppen en voor de vernietigende bommen heeft kunnen behoeden, werd later zijn Lingua Tertii Imperii waarin hij het taalgebruik van de nazi’s analyseerde.

De dagboeken van Klemperer zijn aan te bevelen voor begrip van een persoonlijk drama en algemene geschiedenis dat geografisch en in tijd niet ver van ons ligt. Vandaag vormden 11.000 mensen een ketting om het centrum van de stad om de drie verwoestende bombardementen van 13 op 14 februari te herdenken en een symbolische vuist te maken tegen het opkomende rechts extremisme. Heb er overigens weinig over gelezen in de Nederlandse media.

Februari 2014, de maand waarin het brood & spelen weer hoog in de vlaggen hangt en in de Russische en Egyptische media wordt gespeculeerd over Russische wapenleveranties ter waarde van 1,5 miljard aan Egypte. En terwijl ik dit schrijf klinkt ”alle Menschen werden Brüder” zachtjes en bij toeval door de huiskamer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *