Een stinkend Europa

Een stinkend Europa

Die eeuwige gespreide armen en bijeengehouden voeten aan houten kruizen, bronzen beelden en gebeitelde marmer platen… De noodzaak zich door relikwieën en symboliek de weg te laten wijzen dan wel deze weg veilig af te leggen, spreekt uit de vele Christelijke driedimensionale uitingen langs de provinciale wegen op de Balkan. En net wanneer ik denk dat we het wel een keer gehad hebben met die overwegend absurde katholieke verering, zeker in termen van verdere ontwikkeling, kom ik ze met honderdtallen tegen in een vakantiereis door de armere delen in oost Europa; Beieren zet al stevig in, gevolgd door Oostenrijk en Slovenië. Het “beleid” dat achter het voormalig mistig gordijn uitgevoerd werd en waarmee mensen aan de eigen kant van de lijn werden gehouden, heeft niet kunnen verhoeden dat het Christendom in deze sombere uitingen kon voortleven. In Kroatië en Bosnië gaat het dus gewoon verder en net als in Montenegro en Albanië in een scherp contrast met de Islamitische invloeden en uitingen. Wanneer houdt het op, mijmer ik dan? In tijd en plaats?

europaEuropa wordt momenteel ontdekt door de (politieke) vluchteling. Hij wandelt in westelijke richting langs Jezus-afbeeldingen en fraai houtsnijwerk van houten kruizen en in Maria-kapelletjes. De religie leeft voort, de behoefte om antwoord te geven aan het Absurde van Camus is nog steeds sterk genoeg om filosofie en twijfel buitenshuis te houden. Zelfmoord daarentegen niet. Telkens wordt ik op het verkeerde been gezet: de Bijbel leeft voort, geen politiek systeem dat de kracht van de taal uit zowel Oud als Nieuw Testament kan overwinnen. De angst en behoefte aan verbroedering waren wellicht stimuli ten over om in totalitaire denksystemen, elkaar op te zoeken in het vinden van een weg, een antwoord ver weg van elke absurditeit en nihilistisch gedachtegoed.

“Die Art, mit der im Ganzen bisher die Ehrfurcht vor der Bibel in Europa aufrechtererhalten wird, ist vielleicht das beste Stück Zucht und Verfeinerung der Sitte das Europa dem Christentum verdankt:”, schrijft Nietzsche in “Jenseits von Gut und Böse”, “solche Bücher der Tiefe und der letzten Bedeutsamkeit brauchen zu ihrem Schutz eine von Außen kommende Tyrannei von Autorität, um jene Jahrtausende von Dauer zu gewinnen, welche nötig sind, sie auszuschöpfen und auszuraten.”

Ik word er al reizend fijntjes aan herinnerd dat de aardse Christelijke verering al eeuwen voortduurt. Politieke pogingen om de Christelijke invloeden in Europa in relikwie en vertoning uit het straatbeeld weg te krijgen zijn massaal mislukt. Stomweg omdat in heel Europa (en uiteraard ook ver daarbuiten) de behoefte, de tyranie, de indoctrinatie kortom de macht, voortwoekert als niet te stoppen onkruid. Generatie op generatie blijft het voortgaan en overgedragen. Politiek, kapitaal en kerk blijken keer op keer zoete broodjes te kunnen bakken voor de hunkerende geest.

Europa ondergaat in onze huidige tijden een demografische, technologische en politieke metamorfose die langzaamaan de wegen waarop en waarlangs we lopen doet veranderen. Het denken, het Absurde en de vlucht daaruit duren voort. Nietzsche voorzag in zekere zin de wereldoorlogen die Europa zwaar tekenden maar rook ook als geen ander de stank die het ‘bekrompen” Europa voortbracht en voortbrengt. De macht van de Bijbel houdt de mensen bijeen, ook op de Balkan waar invloeden vanuit Azië en het Midden Oosten het straatbeeld doen wijzigen. Moskeeën en Christusbeelden staan als verre verwanten zwijgend op dezelfde horizon. Maar hoe lang zal de stilte voortduren? Hoeveel tijd neemt het voordat de opgestegen moerasgassen van het niet-verwonderen omslaan in een totaal verwonderende absurditeit? Geen Nietzsche of Camus meer om eens te consulteren. Van de andere kant, zoveel zintuigen en fantasie heeft een mens niet nodig om de spanningen te ervaren die de Bijbel en andere legenden “vreedzaam” langs elkaar doet leven. Langzaamaan begint het weer wat meer te stinken in het Europa waar de straat borrelt en de politieke putdeksels af en toe worden gelicht. Een mooi Europa maar ook een absurd Europa waar een raar geurtje aan kleeft.

europese-vlag

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *