1914-2014

1914-2014

In juni is het honderd jaar geleden dat Gavrilo Princip op de Appelkade in Sarajevo het dodelijke schot op Franz Ferdinand en diens echtgenote Sophie loste en daarmee een startschot gaf voor een domino effect dat de wereldgeschiedenis nog niet eerder had meegemaakt. De Groene Amsterdammer heeft er deze week meerdere artikelen aan gewijd, o.a. aan de nauwgezette studie “Sleepwalkers” van Christopher Clark, dat in een vertaling bij De Bezige Bij verscheen. Het bijna onmogelijke perspectief om naar beide wereldoorlogen te kijken zónder de bril en de kennis van het nu, heeft Clark goed neergezet. Hoe willen we nu oordelen over toen? Hoe willen we oordelen over het nu? Angela Merkel heeft de parallellen tussen beide tijden onlangs weergegeven en steeds meer lees en hoor je over dezelfde ingrediënten van honderd jaar geleden en het nu. Stefan Zweig, Thomas Mann en vele andere Duitse kunstenaars zagen het onheil van WO2 weliswaar wel, maar konden het niet altijd in het juiste perspectief plaatsen. Zweig begint in zijn autobiografie “Die Welt von Gestern”: Wenn ich versuche, für die Zeit vor dem Ersten Weltkriege, in der ich aufgewachsen bin, einde handliche Formel zu finden, so hoffe ich am prägnantesten zu sein, wenn ich sage: es war das goldenze Zeitalter der Sicherheit.” We trekken inmiddels in Europa al zeven decennia niet meer te strijde met sabel en fysiek vlaggeweld, maar onderhuids heeft dezelfde “zekerheid” en het Europese “Brood en Spelen” ons alweer jaren in slaap gehouden. Geen zijn maar een eeuwig worden, waar alleen de vorm en de spelers wijzigen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *