Archief van
Tag: Nietzsche

Tijdloze woorden van Menno ter Braak

Tijdloze woorden van Menno ter Braak

De vlijmscherpe kritiek en analyse die al sinds 1949 veilig opgetekend staan in deel drie van zijn zevendelig verzameld werk (Menno ter Braak, van Oorschot), kreeg vorig jaar een nieuw en verfrissend gezicht in een bescheiden heruitgave. Met maar liefst 16 pagina’s voorwoord voor een essay van 33 pagina’s…, is dat niet wat overtrokken? Nou nee, niet wanneer het over een tijdloos document gaat zoals ‘Het nationaal-socialisme als rancuneleer’ van Menno ter Braak, dat samen met een beschouwing van Bas…

Lees Meer Lees Meer

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Met het waarschuwende gezegde ‘wat aandacht krijgt groeit’ in mijn gedachten, rijst tevens de vraag of je als lezer blij moet zijn met het groeiende aantal publicaties over opkomend populisme. Internationale studies, essays en krantenartikelen geven al jaren aandacht aan het fenomeen en met het vorig jaar bij uitgeverij Damon verschenen ‘Het wendbare verleden, Nietzsche in postmoderne tijden’ heeft Sybe Schaap ook weer een vervolg gegeven aan het maatschappelijk fenomeen dat hem intrigeert. In voorgaande titels als ‘Het onvermogen te…

Lees Meer Lees Meer

Leven met Nietzsche’s Zarathoestra

Leven met Nietzsche’s Zarathoestra

“Er zijn weinig boeken in de geschiedenis van de filosofie die zo bekend zijn en die tegelijkertijd zo ongrijpbaar blijven als ‘de Zarathoestra’, zoals het boek door liefhebbers wordt genoemd.” Aldus Marc van Dijk in de Trouw van 29 mei jl. en hij heeft met beide kwalificaties gelijk. Terecht stelt hij dat ‘de dood van God’, ‘de laatste mens’ en ‘de Übermensch’ in de Zarathoestra gestalte kregen. De latere interpretaties door o.a. de nazi’s hebben volgens Marc van Dijk het…

Lees Meer Lees Meer

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

In mei 2009 maakte ik een aantekening bij een artikel van de Amerikaanse dichter en literatuurcriticus Adam Kirsch. Deze redacteur van The New Republic, columnist van Nextbook.org en publicist in o.a. The New Yorker, The Times Literary Supplement en andere bladen, haalde Nietzsches Zarathoestra aan in de context van een vermeend eindigend geluk in Europa. Nu, 11 jaar later, en midden in een nieuwe crisis  is het wellicht tijd om even achterom te kijken en adem te halen. Kirsch opende…

Lees Meer Lees Meer

De app van Heidegger

De app van Heidegger

Onze vaak grote maar wel meetbare wereld blijkt al wekenlang en dag na dag, ineens iets onmeetbaars in het kleine te verbergen; ons eigen leven, onze achtertuin of ons balkon werpt ons terug op basale territoria nu benzine en kerosine uitgespaard worden. Niet alleen de meetbaarheid lijkt ineens van haar stevige sokkel te zijn gevallen maar ook het ogenschijnlijk maakbare leven dat ons al sinds de dood van God in haar greep van onbegrensd positivisme en controle houdt lijkt omgevallen….

Lees Meer Lees Meer

Dem unbekannten Gott

Dem unbekannten Gott

Recentelijk verscheen bij uitgeverij Pentagon een boek met de uitnodigende titel: ‘Mensen zonder Ik’, het persoonlijk voornaamwoord inderdaad met een hoofdletter geschreven. Het is de vertaling vanuit het Duits met de oorspronkelijke titel ‘Gibt es Menschen ohne ein Ich? – Über die Mysterien des Iches und das Erscheinen ichloser Menschen in der Gegenwart’. Bij onze oosterburen zijn ze goed in het gründlicher aanduiden wat nou eigenlijk bedoeld wordt. Het boek komt uit handen van Erdmuth Grosse (1928-2012) die vanuit antroposofisch…

Lees Meer Lees Meer

Louis Couperus en Friedrich Nietzsche

Louis Couperus en Friedrich Nietzsche

Eerlijk is eerlijk, de dikke biografie over Louis Couperus die als een forse baksteen in je hand ligt en in 2016 bij Prometheus uitkwam, is volledig aan mijn aandacht ontsnapt. En dat terwijl de 50 zilverkleurige banden ‘Volledige Werken’ van Uitgeverij Veen én de 12 delen ‘Verzamelde Werken’ van Uitgeverij Van Oorschot al jaren gebroederlijk in de boekenkast van deze Couperus liefhebber staan. De ongelooflijke prestatie van Rémon van Gemeren om leven en werk van Couperus zo gedetailleerd weer te…

Lees Meer Lees Meer

Friedrich Nietzsche ‘special’

Friedrich Nietzsche ‘special’

De aandacht voor Nietzsche maakte de eerste uitgave van de Groene Amsterdammer van 2020 zeer interessant: zes bekende auteurs die met hun eigen interpretaties diverse aspecten van het leven en werk van Nietzsche wellicht in wat bredere kring bekend(er) hebben gemaakt. Het lijkt evenwel alsof men van tevoren had afgesproken om allemaal de biografie van Sue Prideaux van een jaartje terug te gaan lezen. Menselijk of áltemenselijk..? De verschillende artikelen zijn allemaal boeiend (al dwaalt Niña Weijers met haar focus…

Lees Meer Lees Meer

Nietzsche als inspiratiebron

Nietzsche als inspiratiebron

Rob Riemen, oprichter en directeur van het vermaarde Nexus Instituut, heeft op zijn website een korte publicatie gewijd aan de lezingen die Nietzsche onder ‘ʽÜber die Zukunft unserer Bildungs-Anstaltenʼ in 1870 heeft gehouden. (zie hiervoor ook de bijdrage onder blog van 10 nov. 2019). Voor de tijdloze analyse die Rob Riemen er aan wijdt verwijs ik graag naar zijn artikel waarin hij nog maar eens ingaat op de dreigende teloorgang van de geesteswetenschappen op onze onderwijsinstellingen.

God is dood, Nietzsche leeft nu in mijn hoofd

God is dood, Nietzsche leeft nu in mijn hoofd

Luuk van Middelaar schreef een column in de NRC van 27 december met daarin een onthulling over de bewegende beelden van de zieke Nietzsche. ‘Het ratelen van de camera, de krassen en vlekken op het filmmateriaal vervolmaken de illusie’, schrijft van Middelaar. Voor wie altijd geloofde in de authenticiteit van de bewegende beelden is het wellicht een deceptie te moeten lezen hoe in 2000 de beelden gemaakt zijn door een Duitse kunstenares. Het artikel zelf kreeg reacties waar o.a. Plato,…

Lees Meer Lees Meer