Archief van
Categorie: Nietzsche blog

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Het wendbare verleden. Nietzsche in postmoderne tijden

Met het waarschuwende gezegde ‘wat aandacht krijgt groeit’ in mijn gedachten, rijst tevens de vraag of je als lezer blij moet zijn met het groeiende aantal publicaties over opkomend populisme. Internationale studies, essays en krantenartikelen geven al jaren aandacht aan het fenomeen en met het vorig jaar bij uitgeverij Damon verschenen ‘Het wendbare verleden, Nietzsche in postmoderne tijden’ heeft Sybe Schaap ook weer een vervolg geschreven aan het maatschappelijk fenomeen dat hem intrigeert. In voorgaande titels als ‘Het onvermogen te…

Lees Meer Lees Meer

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

‘Wij hebben het geluk uitgevonden’

In mei 2009 maakte ik een aantekening bij een artikel van de Amerikaanse dichter en literatuurcriticus Adam Kirsch. Deze redacteur van The New Republic, columnist van Nextbook.org en publicist in o.a. The New Yorker, The Times Literary Supplement en andere bladen, haalde Nietzsches Zarathoestra aan in de context van een vermeend eindigend geluk in Europa. Nu, 11 jaar later, en midden in een nieuwe crisis  is het wellicht tijd om even achterom te kijken en adem te halen. Kirsch opende…

Lees Meer Lees Meer

De app van Heidegger

De app van Heidegger

Onze vaak grote maar wel meetbare wereld blijkt al wekenlang en dag na dag, ineens iets onmeetbaars in het kleine te verbergen; ons eigen leven, onze achtertuin of ons balkon werpt ons terug op basale territoria nu benzine en kerosine uitgespaard worden. Niet alleen de meetbaarheid lijkt ineens van haar stevige sokkel te zijn gevallen maar ook het ogenschijnlijk maakbare leven dat ons al sinds de dood van God in haar greep van onbegrensd positivisme en controle houdt lijkt omgevallen….

Lees Meer Lees Meer

Dem unbekannten Gott

Dem unbekannten Gott

Recentelijk verscheen bij uitgeverij Pentagon een boek met de uitnodigende titel: ‘Mensen zonder Ik’, het persoonlijk voornaamwoord inderdaad met een hoofdletter geschreven. Het is de vertaling vanuit het Duits met de oorspronkelijke titel ‘Gibt es Menschen ohne ein Ich? – Über die Mysterien des Iches und das Erscheinen ichloser Menschen in der Gegenwart’. Bij onze oosterburen zijn ze goed in het gründlicher aanduiden wat nou eigenlijk bedoeld wordt. Het boek komt uit handen van Erdmuth Grosse (1928-2012) die vanuit antroposofisch…

Lees Meer Lees Meer

Louis Couperus en Friedrich Nietzsche

Louis Couperus en Friedrich Nietzsche

Eerlijk is eerlijk, de dikke biografie over Louis Couperus die als een forse baksteen in je hand ligt en in 2016 bij Prometheus uitkwam, is volledig aan mijn aandacht ontsnapt. En dat terwijl de 50 zilverkleurige banden ‘Volledige Werken’ van Uitgeverij Veen én de 12 delen ‘Verzamelde Werken’ van Uitgeverij Van Oorschot al jaren gebroederlijk in de boekenkast van deze Couperus liefhebber staan. De ongelooflijke prestatie van Rémon van Gemeren om leven en werk van Couperus zo gedetailleerd weer te…

Lees Meer Lees Meer

Friedrich Nietzsche ‘special’

Friedrich Nietzsche ‘special’

De aandacht voor Nietzsche maakte de eerste uitgave van de Groene Amsterdammer van 2020 zeer interessant: zes bekende auteurs die met hun eigen interpretaties diverse aspecten van het leven en werk van Nietzsche wellicht in wat bredere kring bekend(er) hebben gemaakt. Het lijkt evenwel alsof men van tevoren had afgesproken om allemaal de biografie van Sue Prideaux van een jaartje terug te gaan lezen. Menselijk of áltemenselijk..? De verschillende artikelen zijn allemaal boeiend (al dwaalt Niña Weijers met haar focus…

Lees Meer Lees Meer

Rilke’s pijlen van verlangen

Rilke’s pijlen van verlangen

Wanneer je in deze tijd van desastreuze ontlezing nog iets treffends wilt communiceren over de grootsheid van literatuur, filosofie of poëzie, moet je van goede huize komen. Geen marketinggoeroe die je daar de sleutel voor overhandigt. Hoe licht je in een tekst die de huidige gemiddelde concentratieboog kan doorstaan, een onderwerp toe dat gewoonweg meer woorden vraagt? Hoe richt je je pijlen zodat het verlangen tot inhoud haar doel treft? Pfeile der Sehnsucht… Het is bijna niet te doen wanneer…

Lees Meer Lees Meer

Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen

Over de toekomst van onze onderwijsinstellingen

‘Das ist die traurige Lage des jetzigen Gymnasiums: die beschränktesten Standpunkte sind gewissermassen im Recht weil niemand imstande ist den Ort zu erreichen oder wenigstens zu bezeichnen, wo alle diese Standpunkte zum Unrecht werden.’ Het is de één-na-laatste zin van de tweede voordracht die Nietzsche op 6 februari 1872 in Bazel houdt. Een van de vijf die de boeken in zijn gegaan onder de titel ‘Über die Zukunft unserer Bildungsanstalten’ en o.a. te vinden in de dundrukuitgave van Karl Schlechta…

Lees Meer Lees Meer

Erich Podach: Der kranke Nietzsche

Erich Podach: Der kranke Nietzsche

“Prof. Binswanger sprach seine Freude aus, dass ich ihn bei mir haben könne und liebt und verehrt Fritz in seinen Werken und bedauert, dass ‘die Adlerfittiche des hehren Geistes meines grossen Sohnes so früh gelähmt sind’…” Het verdriet van de moeder overstemt soms de zorg voor de zoon, de grote denker wiens ‘arendswieken van het verheven denken zo vroeg verlamd zijn’. Het verdriet en de onmacht kun je soms zo sterk meevoelen wanneer je de brieven van Nietzsche’s moeder aan…

Lees Meer Lees Meer

Het meest ongedefinieerde dier

Het meest ongedefinieerde dier

Zonder sommige teksten van Nietzsche een zekere profetische waarde toe te willen kennen –louter omdat ik niet zoveel op heb met profetieën in het algemeen – blijft de actualiteit van sommige woorden uit de pen van Nietzsche een beklemmende herkenning geven. Een leeservaring die boven het lezen uitstijgt; je legt het boek weer eens neer, kijkt naar buiten waar de seizoenen zich opnieuw hebben afgewisseld terwijl de woorden in het boek zich beter hebben ontworsteld aan de tijd dan het…

Lees Meer Lees Meer