Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetsung

Een recensie van Paul van Tongeren over de bundel “Nietzsche und Wagner. Perspektiven ihrer Auseinandersetzung” een uitgave van W. de Gruyter (Berlin/Boston) uit 2016.

De bundel bevat (het merendeel van) de bijdragen aan een internationale Nietzsche-conferentie in Naumburg in 2013, gewijd aan het thema van de titel. Er zijn vier afdelingen, met een enigszins onderscheiden thematiek. Afdeling I bevat 8, vooral historisch (biografisch) beschrijvende, artikelen over de verhouding van Nietzsche en Wagner, over de ontwikkeling van die verhouding en over belangrijke thema’s die daarin spelen (ziekte, gezondheid, verlossing, Übermensch, vrije geest, kunstenaar), waarbij steeds vooral Nietzsches beeld van Wagner en de Wagnerianen centraal staat. Naast de beide redacteuren vinden we onder de auteurs Armin Wildermuth, Takahide Imasaki, Elke Wachendorff, Stefan Sorgner, Ivan de Pontes en Christina Kast. 

Afdeling II presenteert 4 artikelen waarin de verhouding tussen beiden in filosofiehistorische context wordt geplaatst: Spinoza, Hegel en vooral Schopenhauer vormen belangrijke ijkpunten in bijdragen van Henrik Holm, Nicola Nicodemu, Jean Yhee en Steffen Dietzsch. De afdelingen III en IV bevatten beide 4 artikelen die moeilijker onder één titel te brengen zijn. In afdeling III gaat het – opnieuw vooral historisch-biografisch – over de wijze waarop Theodor Lessing de controverse recipieerde (Jozef Schmid), over de manier waarop Nietzsche de schrijver Gottfried Keller tot zijn medestander in het gevecht met Wagner maakte (Ana Zelin), over de betekenis van de Joden in hun verhouding (Dieter Borchmeijer), en over de vraag of Nietzsche niet vooral een vader zocht in zijn verhouding met Wagner (Christian Niemeyer). Afdeling IV tot slot geeft bijdragen (door Andreas Rupschus) over de rol van Meyerbeer in Nietzsches kritiek van Wagner, (door Rüdiger Görner) over de verschillende manieren waarop Wagner en Nietzsche en de door hen opgevoerde personages vragen stellen, over de soort verlossing die in Wagners Parcifal wordt gezocht en gevonden (Andrew Huddleston), en tot slot een bijdrage (van Carlotta Santini) waarin wordt beargumenteerd dat Nietzsches Wagnerkritiek teruggaat op een inzicht over de verhouding tussen muziek en affect, dat hij al ontwikkelt voorafgaand aan zijn contacten met Wagner.

De bundel bevat veel interessant materiaal voor wie zich voor de verhouding tussen Nietzsche en Wagner interesseert. Het boek verzamelt de gebruikte literatuur per artikel en verzamelt andere namen dan die van geraadpleegde auteurs in een naam-index achter in het boek.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *